Memur olmanın genel şartları
KPSS puanın olması tek başına yetmez. Devlet memuru olabilmek için kanunun aradığı genel şartları da taşıman gerekir. Bu sayfa o şartları sade bir dille anlatır.
Son güncelleme: 9 Ekim 2026 · Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, madde 4, 40, 41 ve 48 (mevzuat.gov.tr)
Kısa cevap
Kanunun 48. maddesi devlet memurluğuna alınacaklar için genel şartlar ve özel şartlar sayar. Genel şartlar herkes için aynıdır, özel şartlar kadroya ve kuruma göre değişir.
Genel şartlar
| Şart | Ne demek? |
|---|---|
| Türk vatandaşı olmak | Kanun, devlet memurluğu için Türk vatandaşı olmayı arar. |
| Yaş | Genel kural: 18 yaşını tamamlamış olmak (madde 40). Bir meslek veya sanat okulunu bitirenler için istisna var: en az 15 yaşını doldurmuş olmak ve mahkemeden kazai rüşt (erken ergin sayılma) kararı almış olmak. |
| Öğrenim | Genel kural: ortaokulu bitirenler memur olabilir (madde 41). Ancak belli görevler için kanun ve yönetmelikler daha yüksek öğrenim, belirli fakülte ya da bölüm, yabancı dil gibi ek şartlar koyabilir. Bu yüzden ilanda yazan öğrenim şartı asıl belirleyicidir. |
| Kamu haklarından mahrum olmamak | Kamu hakları yasaklanmış kişi memur olamaz. |
| Bazı suçlardan mahkûm olmamak | Kanun; devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, ihaleye fesat karıştırma, kaçakçılık gibi sayılan suçlardan mahkûm olmamayı ve kasten işlenen bir suçtan bir yıl veya daha fazla hapis cezası almamayı şart koşar. Ayrıntılar hukuki yorum gerektirir; durumundan emin değilsen ilgili kuruma ya da bir hukukçuya danış. |
| Askerlik durumu | Şu üç durumdan biri yeterli: askerlikle ilgisi bulunmamak; askerlik çağına gelmemiş olmak; çağına gelmişse muvazzaf askerlik hizmetini yapmış, ertelemiş ya da yedek sınıfa geçirilmiş olmak. |
| Sağlık | Görevini sürekli yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı bulunmamak. |
Özel şartlar
- Diploma: Hizmet göreceğin sınıf için kanunda belirtilen öğretim ve eğitim kurumlarından birinden diploma almış olman gerekir.
- Kurumun kendi şartları: Kurumlar, kendi özel kanunlarında veya diğer mevzuatlarında aranan şartları da koyabilir. Meslek, bölüm, deneyim, sertifika gibi şartlar ilanda burada görünür.
KPSS'yi unutma
Kamu kurumlarının A ve B grubu kadrolarına ilk kez atanacakların geçerli bir KPSS puanına sahip olmaları zorunludur (ÖSYM 2026-KPSS Lisans Kılavuzu, madde 1.5). KPSS türlerini KPSS türleri rehberinde, ilanlara nereden bakacağını başvuru rehberinde bulabilirsin.
Bu sayfa neyi kapsamıyor?
Yukarıdakiler devlet memuru olarak atanmak için kanunun aradığı şartlardır. Sözleşmeli personel ve işçi alımlarında şartlar ilgili mevzuata ve ilanın kendisine göre değişir; bunu “Memur, sözleşmeli ve işçi alımı farkı” rehberinde ayrıca anlatacağız. Kurumların özel kanunlarında ya da mevzuatında ek şartlar da bulunabilir (madde 48, özel şartlar); bunlar ilanda yazar.
Kaynaklar
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (madde 4, 40, 41, 48), Mevzuat Bilgi Sistemi
- ÖSYM, 2026 KPSS Lisans Kılavuzu (madde 1.5, 1.7)
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir ve resmî metnin yerini tutmaz. Kanun zaman zaman değişir; kesin şartlar için güncel mevzuata ve ilgili kurumun ilanına bak.